28 kwietnia 2026 roku w Saloniku Artystycznym Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej miało miejsce kolejne spotkanie Dyskusyjnego Klubu Seniora, którego tematem była Maria Pawlikowska-Jasnorzewska – poetka, dramatopisarka oraz utalentowana malarka.
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska przyszła na świat 24 listopada 1891 roku w Krakowie. W dzieciństwie zmagała się z poważnymi chorobami, a skutki niewłaściwego leczenia towarzyszyły jej przez całe życie. Nie uczęszczała do szkoły, lecz uzyskała staranne wykształcenie w domu, uzupełnione licznymi lekturami.
Pochodziła z renomowanego w Polsce rodu malarzy-batalistów oraz specjalistów od malowania koni. Jej ojcem był Wojciech Kossak, a dziadkiem Juliusz Kossak. Jej brat, Jerzy, kontynuował tradycję rodzinną, współpracując z ojcem i naśladując jego styl. W młodości Maria tworzyła wiele akwarel i rysunków, na których sprzedaży potrafiła zarabiać. Później wykorzystała swoje zdolności plastyczne do ilustrowania swoich dzieł literackich.
Lilka, jak nazywano ją w rodzinie i wśród przyjaciół, trzykrotnie wchodziła w związek małżeński. Jej pierwsze małżeństwo z Władysławem Bzowskim okazało się pomyłką młodej i niedoświadczonej kobiety.
Drugi związek z Janem Pawlikowskim miał pozytywny wpływ na rozwój jej kariery jako poetki. Miłość, a później rozstanie, stały się inspiracją do jej najważniejszych wierszy. Wówczas powstały tomiki „Niebieskie migdały” (1922) oraz „Różowa magia” (1924). Drugie małżeństwo nie trwało długo, ponieważ Pawlikowski związał się z młodszą tancerką. Rozstanie z Janem przyniosło jej wiele emocjonalnych wierszy, które znalazły się w tomie „Pocałunki”.
Trzecim mężem Marii był lotnik Stefan Jasnorzewski, młodszy od niej o dziesięć lat. Łączyła ich głęboka miłość, mimo że ich związek był burzliwy z powodu zazdrości Stefana. Maria kontynuowała pisanie, publikując kolejne tomiki poezji oraz dramaty.
Para często zmieniała miejsce zamieszkania ze względu na pracę Stefana. Mieszkali kolejno w Krakowie, potem pod Dęblinem, a przed wybuchem II wojny światowej w Warszawie. We wrześniu 1939 roku, podobnie jak wielu Polaków, opuścili kraj i osiedlili się w Anglii. Lilka nie czuła się dobrze na obcej ziemi, a czas wojny nie sprzyjał jej twórczości literackiej.
W 1944 roku zdiagnozowano u niej nowotwór szyjki macicy, który wkrótce dał przerzuty na kości. Zmarła 9 lipca 1945 roku w Manchesterze, gdzie została pochowana na tamtejszym cmentarzu.
Poezja Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej na stałe wpisała się w kanon polskiej literatury.